Toelichting op de wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA)

Vanaf 1 januari 2025 gaat de Belastingdienst actief uitvoering geven aan de wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties, ook wel de wet DBA genoemd. In de overgangsperiode van één jaar worden er geen vergrijpboetes opgelegd als opdrachtgevers en zelfstandigen kunnen aantonen dat ze actief werken aan de uitvoering van deze wet.

Onder actief werken kan het volgende vallen:

Invullen en opslaan van de Landingspagina Sociale zaken en werkgelegenheid,
Invullen en opslaan van de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie,
Invullen en opslaan van de Ondernemerscheck,
Modelovereenkomsten van de Belastingdienst gebruiken,
Bijeenkomsten volgen en bijhouden ter onderbouwing,
Vakliteratuur lezen en bijhouden ter onderbouwing.

Om eventuele boetes en naheffingen te voorkomen zijn er negen punten die u kunt gebruiken om uw samenwerkingen met zelfstandige te beoordelen. De Hoge Raad heeft namelijk in het Deliveroo-arrest negen gezichtspunten geformuleerd om de arbeidsrelatie te beoordelen.

Hieronder kunt u de negen gezichtspunten vinden met een korte toelichting:

Aard en duur van de werkzaamheden;
Hierbij is het vooral belangrijk of de zelfstandige wordt ingehuurd voor een project of voor een bepaalde tijd. Let vooral op bij bepaalde tijd of de overige punten wel in orde zijn. Voor projecten is tijdsduur minder van belang.
Manier waarop werkzaamheden en werktijden worden bepaald;
De zelfstandige moet vrij zijn om zelf te bepalen wanneer hij/zij de opdracht uitvoert. Plan op basis van beschikbaarheid van de zelfstandige met inachtneming van de einddatum van het project!
Verplichting om persoonlijk het werk uit te voeren;
Voor een aangenomen opdracht is het van belang voor de zelfstandige dat de opdracht wordt uitgevoerd. Het zou geen verschil moeten maken of de zelfstandige zelf het werk uitvoert of iemand anders namens de zelfstandige.
Mate waarin de werkzaamheden én het zelfstandige onderdeel zijn van de organisatie van de opdrachtgever;
Voert de zelfstandige dezelfde werkzaamheden uit als de werknemers? Zorg dat u dan goed onderscheid maakt tussen de zelfstandige en de werknemers. Denk hierbij aan de voordelen die werknemers krijgen en zelfstandige niet krijgen zoals bijvoorbeeld een personeelsuitje, kerstborrel, etc.
Manier waarop afspraken tot stand zijn gekomen;
De afspraken moet op basis van gelijkwaardigheid gemaakt worden. Blijf dus zoveel mogelijk weg van werkgeversgezag en zorg voor een vrije ondernemer.
Manier waarop de beloning wordt bepaald en uitgekeerd;
Zorg ervoor dat de zelfstandige geen beloning krijgt die als loon gekwalificeerd kan worden. Dit betekent geen facturen sturen op basis van gewerkte uren. Wel facturen sturen op basis van een project en prijsafspraak met eventuele meerwerk.
Hoogte van de beloning;
Het minimumuurtarief van de zelfstandige moet boven de € 33,00 excl. btw liggen, anders ziet de belastingdienst dit als kenmerk van schijnzelfstandigheid.
Mate waarin de zelfstandige risico loopt;
Een voorbeeld hiervan is commercieel risico. Dit is het risico dat uw debiteuren u niet meer betalen ten gevolge van een verslechterde financiële toestand.
Mate waarin de zelfstandige zich als ondernemer gedraagt of kan gedragen;
De zelfstandige gedraagt zich als ondernemer als hij/zij reclame maakt voor zijn eigen bedrijf. Bijvoorbeeld een eigen website, visitekaartjes, eigen werkkleding, etc.

Er hoeft niet aan alle bovenstaande punten te worden voldaan. Het is belangrijk dat aan het ruime merendeel voldaan wordt, dan kan er geconcludeerd worden dat er geen sprake is van schijnzelfstandigheid. Tip: ga per zelfstandige waarmee u samenwerkt bovenstaande punten af. Als hieruit voortkomt dat er duidelijk geen sprake is van schijnzelfstandigheid, leg dit dan vast in uw dossier.

Heeft u hulp nodig met het beoordelen van bovenstaande punten? Dan kunt u altijd contact opnemen met ons kantoor. Wij helpen u graag verder.

Bron: Lezing Arbeidsrecht ‘Zieke werknemer & Verscherping Handhaving ZZP-ers van Rijppaert & Peeters advocaten op 10 december 2024.